Stabilność smarowania sprężarek z czynnikami HFC i HFO – zastosowanie olejów POE w instalacjach HVACR

W nowoczesnych instalacjach HVACR dobór środka smarnego ma bezpośredni wpływ na trwałość sprężarki oraz stabilność pracy całego układu. Przy czynnikach chłodniczych z grupy HFC i HFO standardem technologicznym stały się oleje poliestrowe. Ich właściwości fizykochemiczne determinują zachowanie filmu olejowego w zmiennych warunkach ciśnienia i temperatury. Jeśli pracujesz przy serwisie lub projektowaniu instalacji, przeczytaj dalej i uporządkuj wiedzę praktyczną.

Dlaczego oleje POE są stosowane w nowoczesnych układach chłodniczych?

Oleje POE do układów chłodniczych wykazują pełną mieszalność z czynnikami HFC oraz HFO, co decyduje o ich powszechnym wykorzystaniu w sprężarkach hermetycznych i półhermetycznych. W przeciwieństwie do olejów mineralnych nie tworzą stref separacji w obiegu czynnika, dzięki czemu smarowanie elementów ruchomych odbywa się równomiernie w całym zakresie pracy instalacji. Istotna jest także stabilność lepkości w szerokim przedziale temperatur parowania i skraplania, typowych dla systemów klimatyzacyjnych i przemysłowych. Oleje POE do klimatyzacji są projektowane z myślą o pracy ciągłej, wysokiej prędkości obrotowej oraz obecności cienkich szczelin roboczych w nowoczesnych sprężarkach.

Jakie parametry oleju POE analizować przy doborze do instalacji?

Dobór oleju nie powinien opierać się wyłącznie na lepkości nominalnej. W praktyce technicznej należy uwzględnić takie parametry robocze, jak:

• lepkość kinematyczna – dobierana do konstrukcji sprężarki i temperatury pracy, wpływa na grubość filmu olejowego;
• higroskopijność – oleje POE łatwo absorbują wilgoć, dlatego wymagają kontroli podczas magazynowania i napełniania;
• stabilność chemiczna – odporność na rozkład w obecności czynnika chłodniczego i wysokiej temperatury tłoczenia;
• kompatybilność materiałowa – zgodność z uszczelnieniami, lakierami uzwojeń i metalami kolorowymi;
• czystość oleju – niski poziom zanieczyszczeń stałych i jonowych ogranicza zużycie elementów precyzyjnych.

Analiza tych cech pozwala uniknąć degradacji oleju w trakcie eksploatacji. Ma to bezpośrednie znaczenie przy instalacjach o dużej zmienności obciążeń.

Klasy lepkości olejów POE stosowanych w klimatyzacji i chłodnictwie

Oleje POE do klimatyzacji oraz oleje POE do układów chłodniczych klasyfikowane są zgodnie z normą ISO 3448, która definiuje lepkość kinematyczną w temperaturze 40°C. W praktyce instalacyjnej HVACR stosuje się ograniczony zakres klas, wynikający z konstrukcji sprężarek oraz charakterystyki czynników chłodniczych HFC i HFO.

Najczęściej spotykane klasy lepkości olejów POE

• ISO VG 32
  Oleje o niskiej lepkości, przeznaczone do układów o niskich temperaturach parowania i wysokich prędkościach obrotowych sprężarek. Stosowane w systemach, gdzie wymagany jest szybki powrót oleju i minimalne opory przepływu w obiegu czynnika.
• ISO VG 46
  Klasa pośrednia, wykorzystywana w instalacjach o umiarkowanych temperaturach pracy oraz średnich obciążeniach mechanicznych. Zapewnia stabilny film olejowy przy zachowaniu dobrej mieszalności z czynnikiem chłodniczym.
• ISO VG 68
  Oleje o podwyższonej lepkości, stosowane w sprężarkach pracujących przy wyższych temperaturach tłoczenia oraz większych obciążeniach mechanicznych. Wybierane tam, gdzie wymagane jest zwiększone zabezpieczenie elementów ciernych.

W zastosowaniach przemysłowych, takich jak chłodnictwo procesowe lub instalacje o dużej mocy, spotyka się również klasy ISO VG 100, jednak ich użycie jest ściśle uzależnione od zaleceń producenta sprężarki oraz warunków pracy układu. 

Szybkie podsumowanie - zastosowanie olejów POE w instalacjach HVACR 

• Stosuj oleje POE przy czynnikach HFC i HFO.
• Analizuj lepkość, higroskopijność i stabilność chemiczną.
• Dobieraj klasę lepkości do konstrukcji sprężarki.
• Ogranicz kontakt oleju z wilgocią podczas serwisu.
• Kontroluj stan oleju w instalacjach pracujących ciągle.

Jeżeli realizujesz serwis lub projekt instalacji HVACR, skontaktuj się z nami w celu doboru właściwego oleju. Doradzimy rozwiązania dopasowane do parametrów pracy i dostarczymy produkty przeznaczone do profesjonalnych zastosowań. 

FAQ

Czy oleje POE nadają się do modernizacji starszych instalacji?

Tak, ale wymagają dokładnego płukania układu po olejach mineralnych. Pozostałości poprzedniego smaru mogą pogorszyć parametry pracy.

Dlaczego oleje POE są wrażliwe na wilgoć?

Struktura chemiczna estrów sprzyja absorpcji wody z otoczenia. Nawet niewielka ilość wilgoci wpływa na trwałość oleju.

Czy jeden olej POE pasuje do wszystkich czynników HFC?

Nie, dobór zależy od lepkości i zaleceń producenta sprężarki. Zawsze należy sprawdzić kompatybilność aplikacyjną.